शिक्षणक्रांतीच्या जननी फातिमा शेख यांना ‘साऊ ज्योती’ संस्थेचे सत्यशोधक अभिवादन.
पुणे खबर
दि. १० जानेवारी २०२६
पुणे/महाराष्ट्र:
भारताच्या पहिल्या महिला मुस्लिम शिक्षिका आणि सावित्रीबाई फुले यांच्या खांद्याला खांदा लावून शिक्षणक्रांतीचा पाया रचणाऱ्या क्रांतिकारी फातिमा शेख यांच्या जयंतीनिमित्त साऊ ज्योती सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य आणि संस्थेचे अध्यक्ष सचिन हळदे यांच्या वतीने त्यांना विनम्र ‘सत्यशोधक अभिवादन’ करण्यात आले. यावेळी फातिमा शेख यांच्या ऐतिहासिक योगदानाचा गौरव करत त्यांच्या स्मृतींना उजाळा देण्यात आला.
अंधारात उजेड देणारी शिक्षणज्योत
१९ व्या शतकात जेव्हा स्त्री-शिक्षण हा गुन्हा मानला जात होता, अशा प्रतिकूल काळात फातिमा शेख यांनी शिक्षणाची मशाल हाती घेतली. महात्मा जोतीराव फुले आणि सावित्रीबाई फुले यांना जेव्हा समाजाने बहिष्कृत केले, तेव्हा फातिमा शेख आणि त्यांचे बंधू उस्मान शेख यांनी त्यांना आश्रय देऊन क्रांतीचे केंद्र उभे केले. आपल्या घरातच पहिली शाळा सुरू करण्याचे धाडस फातिमा शेख यांनी दाखवले, जे मानवी समतेवरील अढळ विश्वासाचे प्रतीक होते.
’साऊ ज्योती’ संस्थेचा जागर
अध्यक्ष सचिन हळदे यांनी यावेळी भावना व्यक्त करताना सांगितले की, “फातिमा शेख यांचा संघर्ष हा मौनातील क्रांती होती. त्यांनी केवळ शिकवले नाही, तर माणूस घडवण्याचे कार्य केले. मुस्लिम समाजातून येऊनही त्यांनी सर्व शोषित-वंचित घटकांसाठी शिक्षणाचे दरवाजे उघडले. दुर्दैवाने इतिहासाने त्यांना योग्य स्थान दिले नाही, मात्र त्यांचे कार्य आजच्या पिढीसाठी दीपस्तंभासारखे आहे.”
संस्थेचा संकल्प: विचारांचा पुनर्जागरण
साऊ ज्योती सामाजिक संस्था ही सामाजिक न्याय आणि सत्यशोधक विचारांच्या प्रचारासाठी सातत्याने कार्यरत आहे. फातिमा शेख यांची जयंती साजरी करणे म्हणजे केवळ एक औपचारिक कार्यक्रम नसून, त्यांच्या विचारांचा पुनर्जागर करण्याचा हा एक संकल्प आहे. ग्रामीण भागातील विद्यार्थी, अल्पसंख्याक समाज आणि शिक्षणापासून वंचित असलेल्या मुलींपर्यंत फातिमा शेख यांचा वारसा पोहोचवण्यासाठी संस्था कटिबद्ध असल्याचे यावेळी स्पष्ट करण्यात आले.
भावी पिढीला आवाहन
आजच्या काळातही फातिमा शेख यांचे विचार अत्यंत समर्पक आहेत. “शिक्षण हे केवळ नोकरी मिळवण्यासाठी नसून स्वाभिमानाने जगण्यासाठी आवश्यक शस्त्र आहे,” हा संदेश त्यांनी कृतीतून दिला. तरुण पिढीने त्यांचा हा त्याग आणि संघर्ष अभ्यासावा, असे आवाहन अध्यक्ष सचिन हळदे व संस्थेच्या वतीने करण्यात आले.
“फातिमा शेख, तुम्ही मानवतेच्या शिक्षिका होत्या. सावित्री-जोतीराव यांच्या शिक्षणक्रांतीत तुम्ही दिलेले योगदान सुवर्ण अक्षरांनी कोरले जावे असेच आहे. तुमची ही ज्ञानाची मशाल आम्ही सदैव तेवत ठेवू,” अशा शब्दांत कृतज्ञता व्यक्त करण्यात आली.
देशातील पहिल्या महिला मुस्लिम शिक्षिका, शिक्षणक्रांतीच्या सहप्रवर्तक क्रांतीकारक फातिमा शेख यांना साऊ ज्योती सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य आणि अध्यक्ष सचिन हळदे यांच्या वतीने कोटी-कोटी सत्यशोधक अभिवादन!
