देहूरोड / प्रतिनिधी | बुधवार, दि. 18 फेब्रुवारी 2026
इस्लामी सन 1447 हिजरी वर्षातील पवित्र रमजानुल मुबारक महिन्याच्या प्रारंभाची चाहूल “चांदरात” निमित्त लागली आहे. अमावस्येनंतर आकाशात दिसणारी बारीक चंद्रकोर ही रमजानच्या आगमनाची आनंदवार्ता देणारी असते. चंद्रदर्शनानंतर संपूर्ण मुस्लिम समाजात आनंद, उत्साह आणि भक्तिभावाचे वातावरण निर्माण होते.
🌙 चांदरातचे विशेष महत्त्व
रमजान महिन्याच्या पहिल्या रोज्याच्या आदल्या दिवशी दिसणाऱ्या चंद्रकोरीला “चांदरात” म्हणतात. इस्लामी कालगणना ही चंद्रावर आधारित असल्याने (लुनार कॅलेंडर) चंद्रदर्शनाला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. सुमारे 1500 वर्षांपूर्वीपासून चंद्र, तारे आणि सूर्य यांच्या आधारे कालमान ठरविले जात होते.
चंद्रकोर दिसल्यानंतर भाविक तत्काळ अल्लाहकडे दुवा (प्रार्थना) करतात. कर्जमुक्ती, आरोग्य, व्यवसाय वृद्धी, कुटुंबाचे सुख-समृद्धी आणि जगाच्या कल्याणासाठी प्रार्थना केल्या जातात. काही ठिकाणी ढगाळ वातावरणामुळे चंद्रदर्शन होत नसल्यास नागरिक इतर शहरांतील नातेवाईकांशी संपर्क साधतात. मुंबईतील अल हिलाल कमेटी दरवर्षी अधिकृत चंद्रदर्शनाची घोषणा करते, ज्याची सर्वजण आतुरतेने वाट पाहतात.
रमजान : अल्लाहचा आवडता महिना
इस्लाम धर्माचे प्रेषित मुहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी शाबान महिना आवडता असल्याचे सांगितले असून रमजान हा अल्लाहचा आवडता महिना असल्याचे नमूद केले आहे. त्यांनी चंद्रकोर पाहताच दुवा करण्याचे आवाहन केले आहे.
रमजान महिन्यात रोजा (उपवास), नमाज, तरावीह, कुरआन पठण, जकात आणि सदक्याद्वारे आत्मशुद्धी साधली जाते. पहाटे सहेरी करून दिवसभर संयम पाळत सूर्यास्तानंतर इफ्तार केला जातो. विविध देशांमध्ये रोज्यांचा कालावधी 12 ते 20 तासांपर्यंत असतो.
हिजरी कालगणनेचा इतिहास
इ.स. 16 जुलै 622 रोजी प्रेषित मुहम्मद यांनी मक्का येथून मदिना येथे केलेल्या स्थलांतरास “हिजरत” म्हणतात. त्याच घटनेपासून हिजरी कालगणना सुरू झाली. हिजरी वर्षात 12 महिने असून वर्षाचे 354–355 दिवस असतात.
याउलट ग्रेगोरियन (सौर) कालगणनेत 365–366 दिवस असतात. इस्लामी आणि सौर वर्षात सुमारे 10–11 दिवसांचा फरक असल्याने रमजान दरवर्षी वेगवेगळ्या ऋतूंमध्ये येतो. सुमारे 32–33 वर्षांनी तोच कालखंड पुन्हा येतो.
🤲 मानवतेसाठी दुवा
रमजान हा केवळ उपवासाचा महिना नसून आत्मपरीक्षण, संयम, करुणा आणि मानवतेचा संदेश देणारा पवित्र काळ आहे. समाजातील आजारी, गरजू, कर्जबाजारी आणि संकटग्रस्त बांधवांसाठी दुवा करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
लहान मुले, तरुण, ज्येष्ठ नागरिक सर्वजण एकमेकांना “रमजान मुबारक” शुभेच्छा देत भक्तीभावाने या पवित्र महिन्याचे स्वागत करतात. चंद्रदर्शनानंतर विशेष तरावीह नमाजाला सुरुवात होते.
लेखक : डॉ. सलीम सईदा सिकंदर शेख
(क्रमशः)
टीप : वाचकांनी हा लेख आपल्या मित्र-परिवारासोबत अवश्य शेअर करावा व प्रतिक्रिया नोंदवाव्यात.
