पुणे खबर संपादकीय :- आज जग एका अत्यंत नाजूक टप्प्यावर उभे आहे. विज्ञान, तंत्रज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, अंतराळ संशोधन…या सर्व क्षेत्रांत मानवाने प्रगतीची उंच झेप घेतली आहे. पण या प्रगतीच्या गर्वात आपण एक मूलभूत सत्य विसरत चाललो आहोत….मानवतेचे रक्षण हेच सर्वात मोठे कर्तव्य आहे.
जागतिक स्तरावर वाढत चाललेला तणाव, महासत्तांमधील संघर्ष, शस्त्रास्त्रांची स्पर्धा आणि तिसऱ्या महायुद्धाची छाया मानवजातीसमोर उभी आहे. या पार्श्वभूमीवर एकच आवाज घुमतो—जगाला युद्ध नको, बुद्ध हवा!
युद्धाची भीषणता वराखेत मिसळलेले स्वप्न
युद्ध हा सत्तेचा खेळ असतो, पण त्याचे परिणाम सामान्य जनतेला भोगावे लागतात. रणांगणावर पडणारा प्रत्येक सैनिक कोणाच्या तरी घरचा आधार असतो. बॉम्बहल्ल्यांत उद्ध्वस्त होणारी घरे म्हणजे हजारो स्वप्नांचे स्मशान असते.
युद्ध जिंकणारा कोण? सत्ता.
युद्ध हरवणारा कोण? माणूस.
इतिहासातील दोन महायुद्धांनी लाखो लोकांचे प्राण घेतले. अणुबॉम्बच्या स्फोटाने संपूर्ण शहर राख झाले. त्या राखेत अनेक अहंकार मिसळले, पण मानवी अहंकार संपला नाही.
अनेक अहंकार राखेत मिसळतात, तरीही माणूस अहंकारातच असतो हीच मानव संस्कृतीची सर्वात मोठी शोकांतिका आहे.
तिसऱ्या महायुद्धाची सावली आज जग अण्वस्त्रांनी सज्ज आहे. एका चुकीच्या निर्णयाने संपूर्ण पृथ्वी उद्ध्वस्त होऊ शकते. आधुनिक युद्ध म्हणजे केवळ बंदुका आणि बॉम्ब नाहीत; ते सायबर हल्ले, जैविक शस्त्रे आणि अण्वस्त्रांच्या छायेतले विनाशकारी तंत्र आहे.
जर तिसरे महायुद्ध झाले, तर
जागतिक अर्थव्यवस्था कोसळेल अन्न व पाण्याची टंचाई निर्माण होईल लाखो लोक विस्थापित होतील
पर्यावरणावर अपरिमित आघात होईल युद्धाचा आगीचा भडका सीमारेषांवर पेटतो, पण त्याची धग प्रत्येक घरापर्यंत पोहोचते.
जगाला बुद्ध हवा
अशा परिस्थितीत जगाला तलवारींची नव्हे, तर करुणेची गरज आहे.
Gautama Buddha यांनी सांगितले “द्वेषाने द्वेष संपत नाही; प्रेमानेच द्वेष संपतो. हा संदेश केवळ अध्यात्मिक नाही; तो मानवी अस्तित्वाचा आधार आहे. बुद्धांनी मध्यममार्ग दिला अतिरेक टाळा, संतुलन ठेवा, करुणा जपा.जर राष्ट्रांनी अहंकाराऐवजी संवादाचा मार्ग स्वीकारला, तर संघर्ष टाळता येईल. युद्धाच्या रणशिंगाऐवजी शांततेची घंटा वाजवण्याची वेळ आली आहे. अहंकार विनाशाचे मूळ
प्रत्येक युद्धाच्या मागे अहंकार दडलेला असतो. व्यक्तीचा अहंकार समाजात संघर्ष निर्माण करतो; राष्ट्रांचा अहंकार जगात युद्ध निर्माण करतो.
“आम्ही श्रेष्ठ” ही भावना दुसऱ्याला कमी लेखते. संसाधनांवर, भूभागावर वर्चस्वावर नियंत्रण मिळवण्याच्या स्पर्धेत मानवतेचा विचार मागे पडतो.
इतिहास सांगतो अहंकाराच्या पायावर उभे राहिलेले साम्राज्य कोसळले.
राख उरली, जखमा उरल्या, आणि अश्रू उरले.
अनेक अहंकार राखेत मिसळतात, पण त्या राखेतून पुन्हा अहंकाराचा अंकुर फुटतो जोपर्यंत करुणेचा दीप प्रज्वलित होत नाही. मानवाच्या जनकल्याणासाठी शांततेचा मार्ग युद्धासाठी खर्च होणारे अब्जावधी रुपये जर शिक्षणासाठी वापरले, तर लाखो मुले साक्षर होतील.
जर आरोग्यासाठी वापरले, तर असंख्य जीव वाचतील.
जर पर्यावरणासाठी वापरले, तर पृथ्वी हिरवीगार होईल.
खरे राष्ट्रबांधणी शस्त्रांनी होत नाही; ती शाळांनी, रुग्णालयांनी, संशोधन केंद्रांनी आणि शेतांनी होते.भुकेल्याला अन्न देणे आजारीला उपचार देणे, बेघराला निवारा देणे हेच खरे जनकल्याण आहे.
पर्यावरण आणि भविष्यातील पिढ्या ..युद्धामुळे माती विषारी होते, पाणी दूषित होते आणि हवा प्रदूषित होते. अण्वस्त्रांचा परिणाम शेकडो वर्षे टिकतो.
आज हवामान बदलाचे संकट आहे. दुष्काळ, पूर, उष्णतेची लाट—ही संकटे वाढत आहेत. युद्ध या संकटांना अधिक तीव्र करते.आपण आपल्या पुढील पिढ्यांना कोणती पृथ्वी देणार? राखेने झाकलेली की हिरवीगार आणि शांत?
सामाजिक जबाबदारी
आज लेखक, कवी, पत्रकार आणि सामाजिक संस्था यांनी शांततेचा आवाज बुलंद केला पाहिजे.साऊ ज्योती सामाजिक संस्था, महाराष्ट्र राज्य ही संस्था समानता, बंधुता आणि मानवतेच्या मूल्यांवर कार्यरत आहे. आमचा विश्वास आहे
देशप्रेम म्हणजे दुसऱ्या देशाचा द्वेष नव्हे.देशप्रेम म्हणजे आपल्या नागरिकांच्या कल्याणाची जबाबदारी.युद्धाला विरोध करणे म्हणजे राष्ट्रद्रोह नव्हे; ते मानवतेप्रती कर्तव्य आहे. माध्यमांची भूमिका वृत्तवाहिन्या आणि प्रसारमाध्यमांनी केवळ सनसनाटीपणा टाळून शांततेचा संदेश द्यायला हवा. युद्धाच्या भीषणतेचे वास्तव जनतेसमोर मांडणे ही त्यांची जबाबदारी आहे.माध्यमांनी संवादाला प्रोत्साहन द्यावे, मतभेद मिटवण्यासाठी मंच उपलब्ध करून द्यावा आणि मानवतेचा विचार अग्रक्रमाने मांडावा.
आज मानवतेसमोर दोन मार्ग आहेत एक मार्ग आहे अहंकाराचा, विनाशाचा आणि युद्धाचा.
दुसरा मार्ग आहे करुणेचा संवादाचा आणि शांततेचा.
आपण कोणता मार्ग निवडणार?
जगाला युद्ध नको.
जगाला द्वेष नको.
जगाला अहंकार नको.
मानवाच्या जनकल्याणासाठी, पृथ्वीच्या अस्तित्वासाठी आणि भावी पिढ्यांच्या सुरक्षिततेसाठी
शांततेचा बुद्ध हवा.
चला, शस्त्र नव्हे तर सत्याचा दीप हातात घेऊया.
द्वेष नव्हे तर प्रेमाचा मार्ग धरूया.वर्चस्व नव्हे तर समतेचा विचार स्वीकारूया.अनेक अहंकार राखेत मिसळतात, तरीही माणूस अहंकारातच असतो…
पण आता ही साखळी तोडण्याची वेळ आली आहे.
जगाला युद्ध नको… बुद्ध हवा!
पुणे खबर सहसंपादक,सत्यशोधक लेखक सचिन हळदे-7773995365
